Πέμπτη, 12 Απριλίου 2018

Σημειώσεις για "Τα Αστέρια του Σιντί Μουμέν"

Τα Αστέρια του Σιντί Μουμέν

Σημειώσεις πάνω στο βιβλίο του Μαχί Μπινμπίν



[...] Τότε υποφέρω σιωπηλά και προσπαθώ να συγκρατήσω την έφοδο των δαιμόνων μου. Συχνά συλλογίζομαι ότι η ανικανότητα να παρέμβω για να αλλάξω τα πράγματα είναι η ίδια η Κόλαση, γιατί δεν έπαψα να βασανίζομαι από την ημέρα του θανάτου μου. Ο Αμπού Ζουμπέιρ μάς κοροΐδεψε όταν μας υποσχέθηκε άμεση πρόσβαση στον Παράδεισο. Έλεγε ότι το μερτικό μας στη φωτιά της Κόλασης το είχαμε ήδη υποστεί στο Σιντί Μουμέν κι έτσι τίποτα χειρότερο δεν μπορούσε να μας συμβεί. [...]

Το θέμα της στρατολόγησης μουσουλμάνων νέων από τους τζιχαντιστές, με σκοπό να αποτελέσουν ανθρώπινες βόμβες σε τρομοκρατικά κτυπήματα, ή εν πάση περιπτώσει να κάνουν κάποια επίθεση αυτοκτονίας, είναι δύσκολο να προσεγγιστεί από κάποιον που δεν ζει στις κοινωνίες που αυτή πραγματοποιείται. Οι περισσότερες αναλύσεις αρκούνται σε παρατηρήσεις (πχ η στρατολόγηση γίνεται στα γκέττο, στις φυλακές, γενικά στο περιθώριο του λεγόμενου πολιτισμένου τρόπου ζωής) ή σε αυτονόητες διαπιστώσεις (πχ γίνεται πλύση εγκεφάλου με ακραίο θρησκευτικό περιεχόμενο).

Κυριακή, 1 Απριλίου 2018

Μικρά της Ιστορίας VII (Επιχείρηση Πήτερ Παν)

Επιχείρηση Πήτερ Παν

Το "Fake News" που κατέληξε σε τραγωδία





Το 1960 η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Κούβας ξεκίνησε να κορυφώνεται. Ανάμεσα στις διάφορες ενέργειές τους, οι αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες έστησαν έναν πειρατικό ραδιοφωνικό σταθμό στα νησιά Σουάν, κοντά στην Ονδούρα, με σκοπό να εκπέμπει στην Κούβα. Ο σταθμός ονομάστηκε Ράδιο Σουάν (Radio Swan) και μετέδιδε στα μεσαία κύματα προπαγανδιστικές και άλλες εκπομπές με στόχο να αποσταθεροποιήσει τη (νεοσύστατη) επαναστατική κυβέρνηση της Αβάνας. Συνήθως το πρόγραμμα αποτελούνταν από "ειδησεογραφία", αλλά όχι λίγες φορές φιλοξενούσε και προκλάμες των εξόριστων Κουβανών αντικαθεστωτικών.

Πέμπτη, 1 Μαρτίου 2018

Μικρά της Ιστορίας VI (Οι λόρδοι Κόχραν)

Οι Λόρδοι Κόχραν

Μια πτυχή των εθνικοαπελευθερωτικών επαναστάσεων


Ίσως φανεί περίεργο, αλλά στην μακρινή Χιλή υπάρχουν αγάλματα του Λόρδου Κόχραν (όπως αυτό που δείχνει η φωτογραφία στην πόλη Βαλπαραίζο) και ένα καταδρομικό φέρει το όνομά του, όπως και ένα νησί. Ναι, του ίδιου Κόχραν που τέθηκε επικεφαλής των ναυτικών δυνάμεων της Επανάστασης του 1821. Ανάλογες τιμές δόθηκαν και στην Ελλάδα, κάτι που μπορεί να διαπιστώσει εύκολα κανείς από τις ονομασίες ορισμένων δρόμων και πλατειών της Αθήνας. Όλους αυτούς τους αξιωματούχους και αξιωματικούς των Μεγάλων Δυνάμεων που ήρθαν και ηγήθηκαν διαφόρων ένοπλων σχηματισμών των επαναστατημένων Ελλήνων τους αποκαλέσαμε φιλέλληνες, εννοώντας ότι πήραν μέρος στην επανάσταση επειδή ήταν "φίλοι των Ελλήνων". Κάποιοι από αυτούς όντως ήρθαν για ιδεαλιστικούς λόγους, όπως ο Λόρδος Βύρων. Όμως η παρουσία του Κόχραν, για παράδειγμα, στη Χιλή για τον ίδιο λόγο (και στη Βραζιλία) δείχνει άλλο πράγμα και αυτός ήταν ο κανόνας: Οι Εγγλέζοι, ως φιλελεύθεροι τον καιρό εκείνο, αλλά και για προφανή οικονομικοπολιτικά ωφέλη, έστειλαν παντού όπου κατέρρεαν οι παρηκμασμένες μεσαιωνικές αυτοκρατορίες επιλεγμένους δικούς τους ανθρώπους για να πάρουν μέρος και να επηρεάσουν τις εξελίξεις προς όφελος του αγγλικού κράτους. Στη χειρότερη περίπτωση για να αποκτήσουν πολιτικές επαφές με τα υπό ίδρυση εθνικά κράτη. Το ίδιο έπρατταν και οι Γάλλοι.

Τρίτη, 6 Φεβρουαρίου 2018

Είναι τόσο ακατανόητη η παρουσία του Θεοδωράκη στη συγκέντρωση του Συντάγματος;



Η αντιφατική εικόνα του (πολιτικού) Μίκη Θεοδωράκη


Ο Μίκης Θεοδωράκης ενσαρκώνει μια μεγάλη αντίφαση που δεν γίνεται εύκολα κατανοητή σε όποιον έχει φτιάξει μια ιδεατή εικόνα για εκείνον ή σε όποιον δεν έχει παρακολουθήσει όλη την πολιτική του διαδρομή ή, για να το πάω και πιο πέρα, σε όποιον δεν έχει επεξεργαστεί όλες τις αλλαγές και μεταλλάξεις στην πολιτική  της επίσημης ελληνικής Αριστεράς-στην οποία ο Θεοδωράκης ακόμα και σήμερα έχει αναφορά-από τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα. Και για αυτό το λόγο ένας προοδευτικός άνθρωπος απογοητεύεται από το εξαιρετικά διχαστικό λογύδριο που έβγαλε στη συγκέντρωση της Αθήνας για το Μακεδονικό. Μεταξύ των άλλων, μίλησε για «εθνομηδενισμό» και «φασισμό με αριστερό πρόσημο», λεξιλόγιο που ανήκει ξεκάθαρα στον πολιτικό χώρο από τη Δεξιά και παραπέρα. Είπε όμως και «είμαι διεθνιστής». Αντίφαση; Όμως η πορεία του δεν μπορεί να χαραχτεί σε μια ευθεία γραμμή, τάση που έχουμε πολλοί όταν αναφερόμαστε σε "προσωπικότητες". Έτσι οι παρεκκλίσεις φαντάζουν ακατανόητες. Η κάθε "προσωπικότητα" λοιπόν πρέπει να μπαίνει απαραίτητα στα πλαίσια που την ανέδειξαν και τη συντηρούν ως τέτοια.

Πέμπτη, 1 Φεβρουαρίου 2018

Μικρά της Ιστορίας V (Η φωτογραφία του Γκέττου της Βαρσοβίας)

Όλα τα πρόσωπα μια διάσημης φωτογραφίας

Γκέττο Βαρσοβίας, Μάιος 1943




Αυτή είναι μια πολύ γνωστή φωτογραφία, από τις γνωστότερες που σχετίζονται με τη ναζιστική θηριωδία. Δείχνει την εκκένωση (και ακολούθως την ισοπέδωση) του Γκέττου της Βαρσοβίας από τους ναζί, μετά την εξέγερση των Εβραίων τον Μάη του 1943. Στη φωτογραφία αυτή αργότερα ταυτοποιήθηκαν πολύ λίγοι. Αιτία προφανώς ήταν ότι ολόκληρες εβραϊκές οικογένειες ξεκληρίστηκαν κυριολεκτικά, σε βαθμό που να μην υπάρχει ούτε ένας επιζών συγγενής να αναγνωρίσει αυτούς που χάθηκαν απ' τους χιτλερικούς. Ένας από αυτούς που δεν έγινε εφικτό να ταυτοποιηθεί-πέραν πάσης αμφιβολίας-ήταν το νεαρό αγόρι μπροστά, με τις ψηλές κάλτσες, την τραγιάσκα και τα χέρια σηκωμένα ψηλά. Το αγόρι, δηλαδή, που έκανε διάσημη τη φωτογραφία, που έγινε ένα από τα σύμβολα των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.

Τρίτη, 23 Ιανουαρίου 2018

Ποιήματα VI-XΙΙ

Ποιήματα VI-XΙΙ






Της (Ανα)Γέννησης (χαϊκού)


 Λευκό γιασεμί
άνθισε το χειμώνα,
μες στο σκοτάδι.

σαν μάτια που άνοιξαν
κι ένα χάδι στο χέρι  .

23/1/2018
 -------------------------------------------------------------

Σάββατο, 13 Ιανουαρίου 2018

Η δίκη στο Παλαί ντε Σπόρ της Αβάνας

Η δίκη στο Παλαί ντε Σπόρ της Αβάνας

Ένα πολιτικό αριστούργημα του Φιντέλ Κάστρο

 

Συμπληρώνονται πενήντα εφτά χρόνια (17 Απριλίου 1961) από την Απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα, ένα γεγονός που άφησε γερά σημάδια στην μεταπολεμική ιστορία και προκάλεσε μεγάλες αντιπαραθέσεις. Πολλοί ισχυρίζονται μάλιστα ότι εξαιτίας αυτής της εισβολής ο Κάστρο συμφώνησε στην εγκατάσταση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων στην Κούβα, απόφαση που οδήγησε, ως γνωστόν, στη λεγόμενη Κρίση της Κούβας, στο ενδεχόμενο δηλαδή ατομικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ. Για τους Αμερικάνους ήταν άλλη μια επιχείρηση ανατροπής μιας φιλολαϊκής λατινοαμερικάνικης κυβέρνησης, ακολούθησαν κι άλλες, με σημαντικότερη το πραξικόπημα του Πινοσέτ, αυτή όμως είχε καταστροφικά αποτελέσματα για την πολιτική που ασκούσαν στην περιοχή.

Δευτέρα, 1 Ιανουαρίου 2018

Μικρά της Ιστορίας IV (Οι πίτσες του Γκορμπατσώφ)

Όταν το "τζανκ φουντ" κέρδισε το μαγειρευτό

Η διπλωματία της πίτσας και οι πίτσες του Γκορμπατσώφ


"Αν αγοράσουνε την πίτσα μας, υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες να κάνουν κακές σκέψεις για εμάς"
Σέλευ Ζήγκερ (Shelley Zeiger)-συνιδιοκτήτης της πρώτης αμερικάνικης πιτσαρίας στην ΕΣΣΔ

Ας ξεκινήσουμε με ένα αθώο ερώτημα: Γιατί μας αρέσουν τα τοστ της καφετέριας πιο πολύ από αυτά που φτιάχνουμε σπίτι μας; Γιατί βρίσκουμε εύγευστο το μπιφτέκι ενός σουβλατζίδικου και όχι αυτό που πλάθουμε με τα χέρια μας; Επειδή τα υλικά που χρησιμοποιούνται έξω είναι συνήθως γεμάτα υδατάνθρακες και λιπαρά, τα υλικά που προσδίδουν την καλύτερη γεύση (σε συνδυασμό άλλες φορές και με το επαγγελματικό μαγείρεμα). Δηλαδή χρησιμοποιούνται υλικά γενικά χειρότερα, και το χειρότερο έχει την καλύτερη γεύση* αλλιώς δεν θα υπήρχε λόγος να το φάει κανείς. Επίσης, γιατί το ξένο το σερβιρισμένο είναι πιο γλυκό, που λένε* το φτιάχνει άλλος.

Πέμπτη, 21 Δεκεμβρίου 2017

"Υπήρχε ναζιστική λογοτεχνία στη Λατινική Αμερική;"

Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική

Σημειώσεις για το βιβλίο


("Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική"/Ρομπέρτο Μπολάνιο/1993, μτφρ Κρίτων Ηλιόπουλος, εκδ. Άγρα, Αθήνα 2014)



Ο τίτλος είναι πραγματικά εντυπωσιακός. Και αναρωτιέται κανείς: υπήρχαν ναζιστές στη Λατινική Αμερική; και ήταν τόσο πολλοί που βγάλανε και γνωστούς λογοτέχνες ή ποιητές; Η σκέψη καταρχάς πάει αυθόρμητα σε εισαγόμενους λογοτέχνες. Άλλωστε, τόσοι και τόσοι Γερμανοί κατέφυγαν σε χώρες όπως στην Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη Βραζιλία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για να αποφύγουν τα δικαστήρια, και η τεράστια πλειοψηφία εξ αυτών την κρεμάλα. Φυσικά κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο▪ δεν θα διακινδύνευαν οι διάφοροι Άιχμανν και Μένγκελε, ακόμα κι αν είχαν καλλιτεχνικές ανησυχίες, να διακινδυνεύσουν δημοσιότητα και αναγνώριση, την ώρα που εκκρεμούσαν διεθνή εντάλματα σύλληψης εις βάρος τους. Οι εγκληματίες πολέμου αυτοί πήγαν τόσο μακριά για να λουφάξουν φυσικά, να κρυφτούν για να αποφύγουν τη δίκαιη τιμωρία τους. Πήραν ψευδώνυμα και μια σκανδαλώδη ανωνυμία για την οποία διαπλέχτηκαν πολλές δυτικές μυστικές υπηρεσίες δίνοντας τους ένα άτυπο συγχωροχάρτι και απασχολήθηκαν ως στελέχη ή απλοί εργαζόμενοι κυρίως σε επιχειρήσεις που έτρεχαν μέλη της εκεί προπολεμικής γερμανικής παροικίας. Άλλοι πάλι γίνανε μπράβοι τσιφλικάδων και άλλοι άνοιξαν δικές τους επιχειρήσεις. Ο γνωστός ταγματάρχης των Ες-Ες Όττο Σκορτσένυ, αγαπημένο παιδί του Χίτλερ, για κάποιο διάστημα χρημάτισε προσωπικός σωματοφύλακας της Εβίτας Περόν.
Όλοι έχουν πεθάνει πλέον και για κανέναν δεν ακούστηκε να έχει λογοτεχνικό έργο. Θα πει κάποιος "μα ο διοικητής του Άουσβιτς να γράψει διηγήματα;". Ναι, το ότι είναι ένας εγκληματίας δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να έχει και καλλιτεχνικό ταλέντο, τέτοιο που να αναγνωριστεί από τους κριτικούς.

Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2017

"Fake News και Wrong News"

Fake News και Wrong News



(Με τη συμβολή του Ντέμη και του Γιώργου)

Σήμερα, ένα πρωτοσέλιδο (ή άρθρο) σαν της καναδέζικης εφημερίδας "World" θα βαφτιζόταν fake news. Στην πραγματικότητα δεν είναι, διότι τα fake news έχουν δόλο. Είναι σκόπιμη παραπληροφόρηση με σκοπό τη δημιουργία εντυπωσεων που είτε βλάπτουν έναν αντίπαλο/ανταγωνιστή είτε ωφελούν κάποιον ή τον ίδιο που τα διαδίδει. Είναι, με άλλα λόγια, ψευδής δυσφήμιση/διαφήμιση. Σήμερα η δομή και τα εργαλεία που δίνουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν συμβάλλει στην ευκολότερη διάδοσή τους, με την έννοια ότι έχει χαλαρώσει η αναζήτηση της αξιοπιστίας των πηγών, οι οποίες πολλές φορές χάνονται εντελώς στην αλυσίδα των "κοινοποιήσεων", σαν τις διαδρομές του μαύρου χρήματος στις οφ σορ εταιρίες. Αυτή η πραγματικότητα έχει κάνει τα fake news ένα σημαντικό προπαγανδιστικό εργαλείο για διάφορες πολιτικές δυνάμεις, κάποιες εκ των οποίων το χρησιμοποιούν και κατά κόρον, ειδικά οι ακροδεξιές. Οι οποίες έχουν παράδοση σε αυτό.